
Goryeo
Goryeo, vương triều Phật giáo. Chống lại Khiết Đan và Mông Cổ, để lại những thành tựu rực rỡ — gốm men ngọc, Đại Tạng Kinh Cao Ly và in chữ kim loại.
- 918년
Thành lập Goryeo
Wang Geon thành lập Goryeo và chọn Songak (Gaeseong) làm kinh đô.
Nhân vật liên quan: Thái Tổ Wang Geon
- 956년
Luật kiểm tra nô tỳ (Nobi angeombeop) của vua Gwangjong
Vua Gwangjong ban hành luật trả tự do cho những người bị biến thành nô tỳ trái pháp luật, qua đó làm suy yếu thế lực của hào tộc và củng cố vương quyền.
Nhân vật liên quan: Vua Gwangjong
- 958년
Thực hiện chế độ khoa cử
Vua Gwangjong áp dụng chế độ khoa cử để tuyển chọn nhân tài làm quan.
Nhân vật liên quan: Vua Gwangjong
- 976년
Ban hành chế độ Jeonsi-gwa
Vua Gyeongjong lần đầu thiết lập chế độ Jeonsi-gwa, cấp đất canh tác (jeonji) và rừng núi (siji) tùy theo chức quan và phẩm hạnh. Đây trở thành nền tảng của chế độ ruộng đất Goryeo.
Nhân vật liên quan: Vua Gyeongjong của Goryeo
- 982년
28 điều thời vụ của Choe Seungno
Nhà Nho Choe Seungno dâng lên vua Seongjong 28 điều thời vụ, phê phán những tệ nạn của Phật giáo và kiến nghị cải cách nền chính trị theo tư tưởng Nho giáo.
Nhân vật liên quan: Choe Seungno, Vua Seongjong của Goryeo
- 993년
Cuộc đàm phán ngoại giao của Seo Hui
Khi Khitan xâm lược, Seo Hui đàm phán với Xiao Sunning, đẩy lui quân địch và giành lại sáu châu Gangdong.
Nhân vật liên quan: Seo Hui
- 1019년
Đại thắng Gwiju
Kang Gamchan đại phá đại quân Khiết Đan tại Gwiju.
Nhân vật liên quan: Gang Gamchan
- 1107년
Biệt mã ban (Byeolmuban) của Yun Gwan và 9 thành Đông Bắc
Yun Gwan dẫn đầu đơn vị đặc biệt Biệt mã ban (Byeolmuban) chinh phạt người Jurchen và xây dựng 9 thành ở vùng Đông Bắc.
Nhân vật liên quan: Yun Gwan
- 1135년
Phong trào dời đô về Seogyeong của Myocheong
Myocheong đề xuất dời đô về Seogyeong (Bình Nhưỡng) và xưng đế niên hiệu, rồi nổi loạn, nhưng bị quân triều đình do Kim Busik chỉ huy dẹp tan.
Nhân vật liên quan: Myocheong, Kim Busik
- 1145년
Biên soạn Samguk Sagi (Tam Quốc Sử Ký)
Kim Bu-sik phụng mệnh vua biên soạn Samguk Sagi — bộ chính sử cổ nhất còn lưu truyền đến nay.
Nhân vật liên quan: Kim Busik
- 1170년
Cuộc đảo chính của võ tướng
Các võ thần bị phân biệt nổi dậy đảo chính, mở đầu một thế kỷ chính quyền võ thần (Choe Chunghon, Choe U).
Nhân vật liên quan: Jeong Jungbu, Choe Chungheon
- 1198년
Cuộc nổi loạn của Mano Jeok
Nô tỳ riêng của Choe Chungheon là Mano Jeok lên kế hoạch khởi nghĩa tại Gaebyeong (Gaegyeong) kêu gọi giải phóng thân phận, cho thấy sự thức tỉnh của tầng lớp tiện dân trong thời kỳ võ thần chính quyền.
Nhân vật liên quan: Manjeok, Choe Chungheon
- 1231년
Mông Cổ xâm lược & dời đô Ganghwa
Trước cuộc xâm lược của Mông Cổ, chính quyền Choe U dời đô về đảo Ganghwa và tiếp tục kháng chiến (Sambyeolcho).
Nhân vật liên quan: Choe Wu (Choe Yi)
- 1232년
Trận chiến thành Cheoin
Trong cuộc xâm lược lần thứ hai của quân Mông Cổ, nhà sư Kim Yunhu cùng người dân chống cự tại thành Cheoin, tiêu diệt tướng giặc Sartaq và đánh lui quân Mông Cổ.
Nhân vật liên quan: Kim Yunhu
- 1251년
Hoàn thành Đại Tạng Kinh Cao Ly
Khoảng 80.000 bản khắc gỗ Đại Tạng Kinh được tạo ra với hy vọng đánh đuổi Mông Cổ (hiện lưu tại Haeinsa).
- 1270년
Cuộc kháng chiến của Sambyeolcho
Sambyeolcho phản đối hòa đàm với Mông Cổ, dưới sự chỉ huy của Bae Jungson di chuyển từ Ganghwa đến Jindo rồi Jeju, kiên trì chiến đấu đến cùng.
Nhân vật liên quan: Bae Jungson
- 1281년경
Biên soạn Samguk Yusa (Tam Quốc Di Sự)
Nhà sư Illyeon biên soạn Samguk Yusa, chứa đựng thần thoại Dangun, truyện dân gian, hương ca và các truyền thuyết dân gian khác.
Nhân vật liên quan: Iryeon
- 1314년
Thành lập Mangwondang và tiếp thu Tân Nho học
Vua Chungseon xây dựng Mangwondang tại kinh đô nhà Nguyên, nơi các học giả Goryeo và Nguyên giao lưu học thuật. Tân Nho học mà An Hyang đem về trước đó được phổ biến rộng rãi qua tầng lớp sĩ đại phu mới.
Nhân vật liên quan: An Hyang
- 1351년~
Cải cách tự chủ chống Nguyên của vua Gongmin
Vua Gongmin thu hồi Ssangseong Chonggwanbu, trọng dụng Sin Don và thành lập Jeonmin Byeonjeong Dogam để thực hiện các cải cách tự chủ chống lại sự phụ thuộc vào nhà Nguyên.
Nhân vật liên quan: Vua Gongmin, Sindon
- 1363년
Mun Ijeom đưa hạt bông về nước
Mun Ijeom mang hạt bông từ nhà Nguyên về và trồng thành công. Vải bông được phổ biến rộng rãi, thay đổi lớn đời sống ăn mặc của người dân.
Nhân vật liên quan: Mun Ikjeom
- 1377년
Jikji (in chữ kim loại)
Được in tại chùa Heungdeoksa ở Cheongju — cuốn sách in bằng chữ kim loại di động cổ nhất còn tồn tại.
- 1377년
Thành lập Hwatonggogam
Theo kiến nghị của Choe Museon, cơ quan Hwatonggogam sản xuất thuốc súng và hỏa pháo được thành lập. Sau đó được sử dụng để đánh bại quân giặc trong trận Jinpo đại tiệp.
Nhân vật liên quan: Choe Museon
- 1388년
Sự kiện rút quân Wihwado
Yi Seonggye, được phái đi đánh Liêu Đông, đã quay quân tại Wihwado và đoạt quyền.
Nhân vật liên quan: Thái Tổ Yi Seonggye, Choe Yeong
- 1392년
Goryeo sụp đổ
Yi Seonggye lập triều đại Joseon mới, kết thúc 474 năm Goryeo (Jeong Mongju bị sát hại).
Nhân vật liên quan: Jeong Mongju